26 września polska Wikipedia obchodzi 25. urodziny! Jest co świętować. W ćwierć wieku polska społeczność wikipedystek i wikipedystów osiągnęła to, co było marzeniem pokoleń polskich społeczników: dotarła z wiedzą do każdego domu; każdemu dziecku i dorosłemu wręczając encyklopedię – sumę ludzkiej wiedzy. Dziś świętujemy ten sukces i dziś dziękujemy społeczności Wikipedii za to, czego dokonała.
★Szalony pomysł
Pomysł na Wikipedię był szalony. To nie miało prawa się udać. Dlatego przyciągnął ludzi myślących nieszablonowo, o wyobraźni wyprzedzającej swoje czasy, życzliwych, mądrych, chętnych do rozmowy i współpracy. Powstał z tego połączenia globalny ruch z formą zbiorowej świadomości, przeniknięty duchem niesienia pomocy, wsłuchujący się w potrzeby i realizujący te potrzeby.
Zwracam uwagę na Zeitgeist, bo znów jesteśmy w czasach przełomu. Wyczucie ducha czasów w ruchu Wikimediów jest niezwykłe. To niemal kolektywne odczucie, które wychodzi naprzeciw potrzebom, które w danym miejscu i czasie wyczuwają nieliczni.
Zeitgeist, czyli Paweł Jochym, autor pierwszego artykułu w polskiej Wikipedii
Przykuta, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
“
Ruch Wikimediów wyczuwa, czego brakuje i czego świat potrzebuje.
➤Kamienie milowe
Bardzo często narzekamy w ruchu, jak wolno przebiegają w nim zmiany. W wielu przypadkach tak jest. Ale gdy potraktujemy duże wydarzenia w ruchu jako kamienie milowe i ustawimy je na osi czasu, dostrzeżemy, jak bardzo innowacyjna, dynamiczna i przewidująca jest społeczność Wikimediów.
01
Zaranie Wikipedii
Encyklopedia pisana wspólnie, dostępna dla każdego.
02
Wikidane
Baza wiedzy także dla robotów.
03
Przeciw dezinformacji
Zasady, które chronią rzetelność informacji.
04
Neutralność
Centralna wartość całego systemu wiedzy.
Ponad 20 lat temu
Agnieszka Kwiecień (Nova), CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons
Była taka u zarania Wikipedii i była taka, gdy wiele lat temu zaczęła tworzyć Wikidane – bazę także dla robotów. Społeczność była taka, gdy przyjmowała zasady przeciwdziałania dezinformacji. I jest taka, broniąc zasady neutralności jako centralnej wartości dla ekosystemu wiedzy.
⚖Wartości i zasady
To, co tworzy społeczność Wikimediów, to nie zwykłe narzędzia i bazy. To całe platformy obudowane wartościami i zasadami. To one: wartości i zasady przesądzają o kluczowym znaczeniu projektów Wikimediów dla świata i one powodują, że znów, w epoce przełomu, społeczność okazuje się innowacyjna, przewidująca i wypełniająca potrzebę najwyższej społecznej wagi.
✔ Wiedza, której można ufać
Zweryfikowana informacja, podana w formie neutralnej narracji za pomocą technologii dostępnej dla wszystkich czytelników (ludzi i botów), tworzona wedle transparentnych zasad, kolektywnym wysiłkiem osób o różnych poglądach i pochodzeniu ma fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa informacyjnego, społecznego spokoju i rozwoju.
❖ Technologia i wartości
Technologia i wartości są tu nierozerwalne. Wrażliwość społeczności na wartości oraz nieustanne, intuicyjne i ciągłe zestawianie wartości wikimedian ze zmianami społeczno-technologicznymi powodują, że to, co społeczność robi, to fenomen, na którego utratę świat nie może sobie pozwolić.
100 lat dla społeczności Wikipedii!
Robert Drózd, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
