14 marca 2026 roku w Bibliotece Publicznej m.st. Warszawy odbył się Dzień Białoruskiej Wikipedii w Polsce – szkolenie na temat podstaw edytowania Wikipedii w języku białoruskim. Wydarzenie miało na celu popularyzację redagowania i rozwoju białoruskojęzycznych Wikipedii wśród przebywających w Polsce osób posługujących się tym językiem. Jego tematem przewodnim były bezpieczeństwo i anonimowość podczas edytowania. Organizatorami przedsięwzięcia byli: piszący te słowa, Grzegorz Gogacz i Anatol Michnawiec, jednym z prowadzących był Marek Stelmasik; wsparcia udzieliło Stowarzyszenie Wikimedia Polska. W szkoleniu uczestniczyły w sumie 23 osoby
Okoliczności
Wydarzenie stanowiło kontynuację cyklu szkoleń przeprowadzonych w Warszawie, Pradze, Wilnie i Poznaniu w latach 2013–2015. Ich celem była popularyzacja Wikipedii wśród Białorusinów mieszkających poza granicami swego kraju, budowa zalążka białoruskiej Wiki-społeczności w Polsce oraz ochrona języka białoruskiego, który jest zagrożony wyginięciem.
W roku 2025 na Białorusi doszło do serii aresztowań administratorów Wikipedii, co doprowadziło do gwałtownego spadku aktywności tamtejszej społeczności Wikimedian. Stało się oczywiste, że na nadchodzącym szkoleniu należy skupić się tematach, które wzbudzają największe obawy. Tematem przewodnim stały się zatem kwestie zachowania anonimowości i bezpieczeństwa podczas edytowania Wikipedii.
Bezpieczeństwo uczestników
W celu zapewnienia bezpieczeństwa uczestnikom wprowadzono szereg zmian w stosunku do poprzednich edycji. Przed wydarzeniem nie ogłoszono publicznie jego dokładnego czasu i miejsca. Uczestnicy zostali zaproszeni bezpośrednio poprzez sieć znajomych. Skontaktowano się z niektórymi przedstawicielami mediów specjalizujących się w tematyce Białorusi, zachęcając ich do udziału, jednocześnie prosząc o nieupublicznianie szczegółów przed czasem.
Taravyvan Adijene, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
W trakcie samego wydarzenia wprowadzono system czerwonych i białych smyczy. Osobom, które nie chciały być fotografowane ani filmowane, zaproponowano założenie smyczy czerwonych. Osoby te zostały usunięte z fotografii grupowych przed umieszczeniem ich w Wikimedia Commons. Założenie smyczy białej lub jej brak oznaczał zgodę na fotografowanie. Podczas szkolenia 8 z 16 uczestników zdecydowało się na smycz czerwoną.
Przebieg
Szkolenie planowane było z myślą o maksymalnie 15 osobach (prowadzących i uczestnikach łącznie). Szybko okazało się, że zainteresowanie jest znacznie większe i przekracza przewidziane tym razem możliwości logistyczne organizatorów. Dlatego dość wcześnie zmuszeni byli oni przestać przyjmować kolejnych chętnych. Ostatecznie w wydarzeniu wzięły udział w sumie 23 osoby, w tym 16 uczestników, 3 prowadzących i 4 dziennikarzy. Nie jest to sztywny podział, ponieważ role niektórych osób przenikały się. Dwoje uczestników wyraziło chęć pomocy przy organizacji, spontanicznie stając się wolontariuszami. Spośród 16 uczestników 6 to kobiety.
Pomysłodawcą i głównym organizatorem wydarzenia był piszący te słowa. Grzegorz Gogacz zorganizował przestrzeń na szkolenie w bibliotece i był przewodnikiem podczas jej zwiedzania. Anatol Michnawiec brał udział w rekrutacji uczestników. Marek Stelmasik wystąpił z prezentacją, odpowiadał na pytania i udzielał wsparcia uczestnikom przez cały czas szkolenia. Szczególne podziękowania należą się Marcinowi Szwarcowi za obszerne wsparcie merytoryczne podczas przygotowania prezentacji o bezpieczeństwie i anonimowości; Dariuszowi Woszczyńskiemu, który zaprojektował atrakcyjne, używane od wielu lat logo wydarzenia, a także Arturowi Krawczykowi, który przygotował okazjonalne naklejki. Stowarzyszenie Wikimedia Polska udzieliło wsparcia finansowego, dzięki któremu można było ufundować uczestnikom obiad oraz książki.
Reakcje mediów
Podsumowanie
Kilka dni przed szkoleniem Białoruska Redakcja Polskiego Radia oraz Radio Swaboda przeprowadziły obszerne rozmowy z głównym organizatorem, podczas których, poza wieloma innymi tematami, rozmawiano o Wikipedii oraz ogólnie o nadchodzącym Dniu Białoruskiej Wikipedii w Polsce. Podczas samego szkolenia obecni byli przedstawiciele nadającej z Polski białoruskiej stacji telewizyjnej Biełsat TV. Nagrali oni materiał wideo do głównego wydania wiadomości „Abjektyu”, a także przygotowali reportaż opublikowany następnego dnia na stronie internetowej Biełsatu.
Dzień Białoruskiej Wikipedii w Polsce w 2026 roku został wysoko oceniony przez uczestników. Wiele osób dzieliło się refleksją, że trzeba było wyjechać do Polski, żeby wziąć udział w spotkaniu białoruskich wikipedystów. Zainteresowanie wydarzeniem przekroczyło oczekiwania organizatorów i jest przesłanką, by je powtórzyć – być może w innym, większym formacie.
Żródło zdjęć: Tomasz Bladyniec, CC BY 4.0, Wikimedia Commons
KLIKNIJ TUTAJ
Zdjęcia z Dnia Białoruskiej Wikipedii w Polsce
Redakcja tekstu: Agnieszka Nowicka – Szopa
Przekaż darowiznę
Jako organizacja pożytku publicznego Wikimedia Polska finansuje swoją działalność m.in. z 1,5% podatku PIT, darowizn oraz grantów. Środki te wracają do społeczności w postaci projektów, wsparcia i infrastruktury — nie do treści Wikipedii, lecz do warunków jej tworzenia.
