13–14 listopada 2024 r. w Piotrkowie Trybunalskim spotkali się w gronie osób zaangażowanych w program Wikimedian in Residence (WiR) w Polsce na stacjonarnej sesji roboczej zorganizowanej przez Wikimedia Polska. Wikirezydenci – czyli osoby współpracujące z instytucjami kultury lub nauki, które wspierają dzielenie się wiedzą i zasobami w projektach Wikimedia (np. w Wikipedii, Wikimedia Commons czy Wikidanych) – wykorzystali ten czas na połączenie strategicznej refleksji z bardzo praktyczną współpracą: od rozmów o kierunkach rozwoju GLAM-Wiki po konkretne narzędzia, które ułatwiają codzienną pracę w projektach Wikimedia.
Dlaczego wikirezydenci się spotykają
Program Wikimedian in Residence (czasem opisywany też jako „wikipedysta/wikipedystka w rezydencji”) to model współpracy, w którym osoba pracująca blisko instytucji kultury lub nauki pomaga budować most między jej zasobami a projektami Wikimedia – m.in. Wikipedią, Wikimedia Commons czy Wikidanymi. W praktyce oznacza to wsparcie w porządkowaniu i udostępnianiu wiedzy, rozwijaniu haseł, poprawie uźródłowienia oraz wykorzystywaniu otwartych licencji i dobrych praktyk dzielenia się treściami.
Celem spotkania w Piotrkowie było przyjrzenie się temu, co działa, gdzie potrzebują wzmocnienia i jak zwiększać widoczność efektów pracy WiR – tak, by korzyści były czytelne zarówno dla instytucji, jak i dla społeczności oraz odbiorców spoza ruchu Wikimedia.
Od inspiracji GLAM Wiki 2024 do usprawnień w codziennej pracy
Jednym z wątków spotkania były wnioski z konferencji GLAM Wiki 2024 w Lizbonie – wydarzenia skupiającego osoby pracujące na styku instytucji GLAM (galleries, libraries, archives, museums – czyli galerie, biblioteki, archiwa i muzea) oraz projektów Wikimedia. Kamila Neuman podzieliła się obserwacjami dotyczącymi trendów i tematów, które najmocniej kształtują dziś ekosystem GLAM-Wiki: od jakości danych i skalowania współpracy po pytania o widoczność rezultatów i długofalową trwałość efektów.
Bardzo praktyczną częścią spotkania była prezentacja Wojciecha Szczęsnego, który pokazał zestaw rozwijanych przez siebie narzędzi i skryptów automatyzujących elementy pracy wikirezydenta. Chodzi m.in. o rozwiązania wspierające sprawniejsze raportowanie, porządkowanie działań oraz generowanie podsumowań wkładu w różnych projektach Wikimedia. To przykład, jak „techniczna optymalizacja” może realnie podnieść efektywność pracy WiR i uwolnić czas na działania o największej wartości: współpracę, planowanie i jakość treści. Co ważne, potencjał takich rozwiązań wykracza poza Polskę – mogą być przydatne także w międzynarodowej społeczności GLAM Wiki.
Retrospektywa roku: co działa, a co wymaga wsparcia
Druga istotna część spotkania miała formę wspólnej retrospektywy minionych miesięcy. Rozmawiali o motywacjach, wyzwaniach, potrzebach i o tym, jak wygląda praca WiR „od środka” – także w wymiarze osobistym i organizacyjnym. Tego typu rozmowy są szczególnie ważne w projektach, które opierają się na relacjach i współpracy między różnymi środowiskami: pozwalają nazwać wspólne lekcje, zidentyfikować obszary do wzrostu i upewnić się, że rozwój programu idzie w kierunku, który ma sens dla uczestników i uczestniczek.
Ustalenia na 2025–2026: rozwój programu i większa widoczność efektów
Z Piotrkowa wyjechali z zestawem wniosków i planów, które będą wdrażać w kolejnych miesiącach. Uczestnicy spotkania zadeklarowali gotowość do przekładania wniosków na działania w 2025 r., a także do planowania usprawnień, które mają wzmocnić i zwiększyć widoczność pracy WiR w 2026 r. Jednym z konkretnych kroków jest powrót do regularnych spotkań online skoncentrowanych na wzmacnianiu kompetencji i wymianie wiedzy.
Patrzą na to spotkanie jako na element budowania w Polsce bardziej spójnej sieci współpracy wokół otwartej wiedzy i otwartych zasobów. Zależy im, by program WiR rósł, był coraz bardziej użyteczny dla instytucji oraz by jego efekty były lepiej rozumiane także przez osoby spoza społeczności Wikimedia.
W spotkaniu wikirezydenckim wzięli udział
W sesji roboczej uczestniczyli przedstawiciele i przedstawicielki instytucji oraz zespołu Wikimedia Polska:
-
Kamila Neuman (Menedżerka ds. Otwartej Kultury, Wikimedia Polska)
-
Kasia Makowska (Menedżerka ds. Otwartej Nauki, Wikimedia Polska)
-
Wojciech Szczęsny (Biblioteka Narodowa)
-
Grzegorz Kopacz (Mazowiecka Biblioteka Cyfrowa)
-
Agata Stadnicka (Biblioteka Czartoryskich, Muzeum Narodowe w Krakowie)
To ważne, bo program WiR jest z definicji „między-światami”: łączy perspektywę instytucji, praktykę pracy z zasobami, potrzeby odbiorców i standardy projektów Wikimedia.
Jeśli Twoja instytucja (muzeum, biblioteka, archiwum, galeria, uczelnia) chce rozwijać współpracę z Wikipedią, Wikimedia Commons lub Wikidanymi – skontaktuj się z Wikimedia Polska. Pomożemy dobrać model działań (w tym program wikirezydencki) i zaplanować współpracę tak, by przynosiła trwałe efekty Twojej instytucji.
Wyjazd przedstawicielem Wikimedia Polska na konferencję GLAM Wiki w Lizbonie odbył się dzięki grantowego wsparciu o NIW-CRSO (program PROO 5)
