5–6 czerwca we Florencji odbyła się konferencja Wikidata & Research, łącząca świat akademii z ekosystemem projektów Wikimedia. Cezary Rosiński relacjonuje dyskusje o Linked Open Data, modelach danych i tym, jak kolekcje GLAM mogą stać się paliwem dla nowoczesnych badań humanistycznych.
Florencja na początku czerwca za sprawą konferencji “Wikidata and Research” stała się prawdziwy miejscem spotkań. I nie chodzi tutaj jedynie o wdrukowane w specyfikę konferencji wymienianie się ideami i budowanie sieci naukowych relacji. Nie, wydarzenie organizowane przez Wikimedia Italia obrało sobie za cel coś bardziej ambitnego: aby zaprosić do jednego stołu reprezentantów akademii i członków projektów Wikimedia, osoby wyrosłe w analogowej rzeczywistości uniwersytetu i obywateli cyfrowości, członków hierarchicznych wielowiekowych struktur i ludzi odważnie demokratyzujących naukę. Choć poprzednie zdanie (intencjonalnie) zakłada wyraźne linie podziału, konferencja pokazała, że rzeczywistość (na szczęście!) jest znacznie bardziej skomplikowana i ciekawa.
Humanistyka cyfrowa i GLAM: „kolekcje jako dane” (Collections as Data)
Podczas konferencji miałem okazję zaprezentować projekt realizowany wraz z Gustavo Candelą (Uniwersytet w Alicante) i Arkiem Margrafem (Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe), który proponuje myślenie o zasobach humanistycznych jako o kolekcjach danych. Instytucje GLAM (galerie, biblioteki, archiwa, muzea) coraz częściej udostępniają swoje kolekcje cyfrowe w sposób umożliwiający ich wykorzystanie przez maszyny. W naszym projekcie wykorzystaliśmy dane Europejskiej Bibliografii Literackiej (ELB, literarybibliography.eu), serwisu współtworzonego przez Instytut Badań Literackich PAN i Instytut Literatury Czeskiej CAN, łączącego tradycyjne podejście biblioteczne i bibliograficzne z myśleniem o nowoczesnej otwartej komunikacji naukowej.
Linked Open Data + Wikidane: model przekształcania i wzbogacania danych
Opracowaliśmy także model przekształcania danych bibliograficznych zgodnie z zasadą Collections as Data, który umożliwia odtworzenie naszych działań z użyciem innych danych. Obejmuje on m.in. ekstrakcję, modelowanie i wzbogacanie danych przy użyciu Linked Open Data oraz zasobów Wikidanych, a także publikację danych wraz z dokumentacją. Na tej podstawie zaproponowano scenariusze badawcze, pozwalające m.in. na analizę porównawczą hiszpańskich powieści o wampirach czy przegląd pisarzy republikańskich, którzy wyemigrowali podczas hiszpańskiej wojny domowej. Nasz projekt miał na celu pokazanie, jak dane bibliograficzne i otwarte zasoby wiedzy mogą stać się punktem wyjścia do badań literackich w nowoczesnej, cyfrowej formie.
Otwarta nauka i architektura informacji: rozmowy, praktyki, inspiracje
Była to ponadto doskonała okazja, by porozmawiać z humanistami, informatykami, specjalistami od komunikacji internetowej i naukowej, a także badaczami z innych dyscyplin i wolontariuszami o roli danych badawczych, architekturze informacji w naukowych praktykach komunikacyjnych, wpływie społeczno-gospodarczym akademii oraz roli otwartej nauki.
Współpraca w Polsce: Wikimedia Polska × CHC IBL PAN
I na koniec jeszcze jedno spotkanie: Wikimedia Polska i Centrum Humanistyki Cyfrowej IBL PAN. Dziękuję Kasi Makowskiej i Adzie Jakubowskiej za bardzo interesujące rozmowy na temat zwiększania roli naukowców w przedsięwzięciach Wikimedia Polska i większego udziału zasobów Wikidanych i Wikipedii w polskich badaniach społecznych i humanistycznych; za pomysły, jak demokratyzować i otwierać polską naukę; za starania, by wspólnie wypracowywać model badawczy, który bazuje na otwartych, interoperacyjnych i zrozumiałych zbiorach danych, a także realizowany jest w obrębie otwartych infrastruktur badawczych. A na koniec dziękuję za przemiły siedmiokilometrowy spacer uliczkami Florencji, życząc nam wszystkim tak owocnych spotkań, jak te podczas “Wikidata and Research” i w miejscach tak pięknych, jak stolica Toskanii.
Autor
dr Cezary Rosiński
Adiunkt w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, Koordynator prac Zespołu PBB ds. przetwarzania danych i wsparcia informatycznego. Jego główne zainteresowania naukowe obejmują humanistykę cyfrową, zagadnienie przestrzeni w literaturze, bibliografię literacką, najnowszą prozę polską, analizę danych tekstowych.
Dane wydarzenia
Florencja, Włochy — 5–6 czerwca 2025 | Konferencja Wikidata & Research (organizator: Wikimedia Italia)
Chcesz połączyć dane bibliograficzne lub kolekcje GLAM z Wikidanymi i opracować replikowalne scenariusze badań? Skontaktuj się z zespołem Wikimedia Polska: kontakt@wikimedia.pl – chętnie pomożemy dobrać narzędzia i proces.
Zobacz także na naszym blogu
-
Jak używano Wikidanych podczas akcji WikiMatejko oraz podczas akcji WikiChełmoński
Obserwuj też nasze media społecznościowe, by nie przegapić kolejnych edycyjnych wyzwań i działań społeczności. Znajdziesz nas na Facebooku, LinkedInie i Instagramie.
