Archiwa Społeczność Wikimedia - Wikimedia Polska

Wikipedia na trzy metry. Otwarta wiedza w dawnej łódzkiej elektrowni

Agnieszka Nowicka-Szopa — Thu, 08 Oct 2026 14:35:27 +0000

Wikipedia and Friends! 25 lat polskiej Wikipedii

Artykuł Wikipedii wydrukowany na niemal trzymetrowym paragonie i fotografia przemysłowego zabytku zamieniona w sitodruk. 25 września 2026 roku, podczas spotkania „Wikipedia and Friends!” w EC1 Łódź - Mieście Kultury, kompleksie nauki i kultury na terenie dawnej elektrowni, otwarta wiedza przybrała formy, które można było zabrać do domu. Była to też okazja, by przyjrzeć się efektom projektu EC1 Wiki: współpracy instytucji kultury, studentów Uniwersytetu Łódzkiego i społeczności Wikimedia. I temu, co zostaje, kiedy projekt się kończy.

Kiedy25 września 2026

GdzieCentrum Komiksu i Narracji Interaktywnej EC1, Łódź

ProjektEC1 Wiki, luty-sierpień 2026

Wystąpienia

MMMarta Malina Moraczewskawikirezydentka w EC1 Łódź

AKAdrian KuleszaEC1 Łódź - Miasto Kultury

TGdr hab. Tomasz Ganiczwikipedysta Polimerek

MMMarta MadejskaMiastograf, Stowarzyszenie Topografie

01 · Paragon wiedzy

Ile metrów ma artykuł Wikipedii?

Za każdym hasłem kryją się poszukiwania źródeł, redakcja tekstu, poprawki i dobór ilustracji. Czytelnik zwykle widzi tylko efekt na ekranie, a podczas łódzkiego spotkania tę pracę można było zobaczyć w nietypowej skali. Marcin Cieślak, znany w Wikipedii jako Saper, przygotował oprogramowanie, które pozwala drukować wybrane artykuły na drukarce paragonowej. Wydruk hasła o EC1 Łódź - Mieście Kultury mierzył blisko trzy metry, a tekst o Narodowym Centrum Kultury Filmowej ponad trzy i pół metra.

WIKIPEDIA AND FRIENDS!
EC1 ŁÓDŹ · 25.09.2026
DŁUGOŚĆ WYDRUKU
Hasło: EC1 Łódźok. 3,0 m
Hasło: Narodowe Centrum Kultury Filmowej> 3,5 m
OprogramowanieSaper
Licencja tekstuCC BY-SA
DO ZAPŁATY0,00 zł
*** WIEDZA DO ZABRANIA DO DOMU ***

Długie artykuły z Wikipedii mierzą BarabaszO i Saper. Fot. Marta Malina Moraczewska, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

To jeden z pomysłów, które towarzyszyły obchodom 25-lecia polskiej Wikipedii. Spotkanie odbyło się 25 września 2026 roku w Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej EC1. Zebrali się na nim wikipedyści i wikipedystki, studenci oraz osoby zainteresowane kulturą i wolną wiedzą. Rozmawiano o historii Łodzi, dokumentowaniu dziedzictwa i efektach projektu EC1 Wiki.

02 · Wikirezydencja

EC1 Wiki: wikirezydencja, która udostępnia dziedzictwo przemysłowe Łodzi

Marta Malina Moraczewska, wikirezydentka w EC1 Łódź, przedstawiła EC1 Wiki, projekt rozwijania artykułów Wikipedii, fotografii i źródeł dotyczących EC1 oraz jego otoczenia. Trwał od lutego do sierpnia 2026 roku. W tym czasie powstało lub zostało zaktualizowanych ponad 45 haseł, dokumentacja wizualna objęła ponad 200 fotografii, a publicznie dostępna bibliografia zgromadziła 170 tekstów źródłowych.

EC1 Wiki w liczbach

45+haseł w Wikipedii nowych lub zaktualizowanych

200+fotografii w dokumentacji wizualnej

170tekstów źródłowych w bibliografii

230 tys.+wyświetleń ilustrowanych artykułów w sierpniu 2026

Czym jest wikirezydencja?To forma współpracy, w której osoba związana ze społecznością Wikimedia pracuje przez określony czas w instytucji kultury lub nauki. Pomaga jej udostępniać zbiory i wiedzę w projektach Wikimedia: rozwija hasła w Wikipedii, ładuje zdjęcia do Wikimedia Commons, uzupełnia Wikidane i uczy zespół, jak samodzielnie korzystać z tych narzędzi.

Zasoby powstałe w projekcie mają różne zastosowania. Artykuły pomagają poznawać instytucję i jej otoczenie, bibliografia ułatwia dalsze poszukiwania, a fotografie udostępnione w Wikimedia Commons na wolnych licencjach mogą być ponownie wykorzystywane zgodnie z ich warunkami. Zdjęcia z EC1 posłużyły do zilustrowania haseł dotyczących m.in. Łodzi, dworca Łódź Fabryczna, Gwiezdnych Wojen, cosplayu i wahadła Foucaulta. Tylko w sierpniu 2026 roku artykuły ilustrowane tymi fotografiami wyświetlono ponad 230 tysięcy razy.

Zdjęcia z EC1 ilustrują m.in.:ŁódźŁódź FabrycznaGwiezdne Wojnycosplaywahadło Foucaulta

Zespół praktykantów EC1 Wiki: Agata Gąsieniec, Kuba Łagoński, Marcel Wyszynski, Eryk Gładych i Adam Kłosiński. Fot. Marta Malina Moraczewska, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

W projekt zaangażowali się studenci Katedry Informatologii i Bibliologii Uniwersytetu Łódzkiego. Fotografowali przestrzenie EC1 i Nowego Centrum Łodzi, wyszukiwali źródła oraz przygotowywali materiały multimedialne. Pięć osób w ramach praktyk współredagowało także materiały towarzyszące, w tym broszurę o projekcie. Ze strony uczelni współpracę wspierali dr Monika Janusz-Lorkowska z Katedry IiB oraz dr Zbigniew Gruszka, pełnomocnik Dziekana Wydziału Filologicznego UŁ ds. praktyk zawodowych. Dr Lorkowska brała również aktywny udział w planowaniu i realizacji programu zajęć online dotyczących dokumentacji i ładowania zasobów graficznych do repozytorium Wikimedia Commons oraz współtworzenia bibliografii projektu EC1 Wiki.

Praca przy Wikipedii stała się więc okazją do ćwiczenia umiejętności potrzebnych przy dokumentowaniu dziedzictwa: wyszukiwania informacji, porządkowania źródeł i przygotowywania materiałów do publicznego udostępnienia. Część z tych zadań, jak uzupełnianie Wikidanych czy porządkowanie współrzędnych, to praca z danymi, którą wiele instytucji kultury dopiero odkrywa. Jej efekty pozostają dostępne także po zakończeniu projektu.

03 · Głos instytucji

Współpraca instytucji kultury z Wikipedią z perspektywy EC1

Adrian Kulesza, kierownik Wydziału Relacji z Klientami EC1 Łódź - Miasta Kultury, opowiedział o współpracy z punktu widzenia instytucji. Nie wszystkie sugestie zespołu zostały uwzględnione przez redaktorów Wikipedii, jednak artykuły stopniowo zyskiwały na jakości. Projekt skłonił pracowników EC1 do spojrzenia na działalność instytucji i sposób komunikowania się z odbiorcami z innej perspektywy.

Adrian Kulesza (EC1 Łódź - Miasto Kultury) opowiada o współpracy z Wikipedią z perspektywy instytucji. Fot. Marta Malina Moraczewska, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Hasła Wikipedii opisują rzeczywistość możliwie neutralnie i nie są tekstami promocyjnymi. O tym, czym encyklopedyczność różni się od promocji, piszemy szerzej w tekście „Czy Twoja firma jest encyklopedyczna?”. Jak relacjonował Adrian Kulesza, lektura nowych artykułów sprawiła jednak, że nabrał ochoty, by odwiedzić opisane w nich miejsca i wydarzenia.

Rzetelny, publicznie dostępny zasób informacji może więc uzupełniać komunikację instytucji i pozostaje dostępny długo po zakończeniu wystaw czy projektów.

04 · Miasto w hasłach

Historia Łodzi tworzona przez wiele osób

Spotkanie pozwoliło spojrzeć na miasto z kilku perspektyw. Dr hab. Tomasz Ganicz, łodzianin i jeden z najbardziej doświadczonych polskich wikipedystów, edytujący jako Polimerek, porównał artykuł o Łodzi z 2006 i 2026 roku. Hasło jest dziś trzy razy dłuższe niż dwadzieścia lat temu, a liczba artykułów, które do niego linkują, wzrosła z około 800 do ponad 18 tysięcy.

Hasło „Łódź” w Wikipedii: 2006 vs 2026 Liczba artykułów linkujących do hasła

2006

ok. 800

2026

18 000+

hasło 3× dłuższe ponad 22× więcej linków

To efekt wieloletniej pracy redaktorów, wśród których Ganicz wymienił m.in. Arewicza, HuBara, Enteda i Piastu. Przez lata rozwijali teksty o mieście, ładowali zdjęcia i porządkowali kategorie.

Marta Madejska, pisarka i badaczka historii społecznej, autorka m.in. „Alei Włókniarek”, opowiedziała o Miastografie, cyfrowym archiwum społecznym prowadzonym przez Stowarzyszenie Topografie. Mieszkańcy mogą przekazywać do niego fotografie, wycinki prasowe i nagrania historii mówionej, przypisywane do konkretnych miejsc na mapie Łodzi. W ten sposób obok historii budynków i fabryk pojawiają się wspomnienia ludzi, którzy w nich pracowali i żyli.

Marta Madejska prezentuje portal Miastograf. Fot. Marta Malina Moraczewska, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Miastograf i Wikimedia Commons pokazują dwa sposoby angażowania ludzi w dokumentowanie dziedzictwa. Instytucja kultury może być także miejscem, w którym mieszkańcy, studenci i wolontariusze wspólnie rozwijają zasoby wiedzy.

05 · Wolne licencje w praktyce

Z Wikimedia Commons do pracowni sitodruku: wolne licencje w praktyce

Otwarte zasoby znalazły zastosowanie również poza ekranem. Pracownia BLOT przygotowała sitodruk, którego jeden ze wzorów powstał na podstawie fotografii wyładowarki węgla na dziedzińcu EC1. Zdjęcie wykonał Adam Kłosiński, jeden ze studentów praktykantów dokumentujących przemysłowe dziedzictwo EC1, i udostępnił je w domenie publicznej, na zasadach CC0. Każdy może więc wykorzystać je bez ograniczeń, także do celów twórczych. Artystki przekształciły je w grafikę, którą można było drukować w różnych kolorach.

Bramowa wyładowarka węgla na dziedzińcu EC1, czyli zdjęcie, które posłużyło za wzór sitodruku. Autor: Adam Marek Kłosiński, CC0, Wikimedia Commons

Drukowanie wzorów inspirowanych EC1 w pracowni BLOT. Fot. Marta Malina Moraczewska, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

To konkretny przykład ponownego wykorzystania dokumentacji: fotografia obiektu przemysłowego stała się materiałem do pracy twórczej. Na tej samej zasadzie działają zdjęcia z konkursu Wiki Lubi Zabytki: raz udostępnione na wolnej licencji lub w domenie publicznej mogą ilustrować hasła, publikacje i prace artystyczne. W połączeniu z wydrukami haseł sitodruk pokazał, że spotkanie wokół Wikipedii może łączyć rozmowę o źródłach i historii z praktycznym korzystaniem z otwartych zasobów.

06 · Konferencja

Od rezydencji do społeczności: EC1 na konferencji Open Knowledge w Katowicach

Doświadczenia z EC1 będą także tematem wystąpienia Marty Moraczewskiej „From Residency to Community: Developing Open Knowledge for Industrial Heritage at EC1 Łódź” na konferencji „Open Knowledge: Wikimedia & Research in the CEE Region”, którą Wikimedia Polska współorganizuje z Wikimedia Ukraina we współpracy z Uniwersytetem Śląskim.

Kiedypiątek, 9 października 2026 roku, sesja „Community models of knowledge creation” (konferencja trwa 9 i 10 października)

GdziespinPLACE, Uniwersytet Śląski, ul. Bankowa 5, Katowice; konferencja jest też transmitowana online

Językangielski

Udziałrejestracja jest już zamknięta; program i aktualne informacje znajdziesz na stronie konferencji

Autorka przedstawi współpracę instytucji kultury, Uniwersytetu Łódzkiego i Wikimedia, rozwijaną podczas sześciomiesięcznej rezydencji wikipedystycznej, w której uczestniczyli studenci Katedry Informatologii i Bibliologii Uniwersytetu Łódzkiego. Omówi również organizację wspólnych działań, koordynowanie udziału studentów i wyzwania administracyjne, a także sposoby, by współpraca mogła trwać po zakończeniu rezydencji. Wnioski z EC1 mogą przydać się innym instytucjom kultury, które chcą współpracować z uczelniami.

Projekt rozpoczął się od uzupełniania i aktualizowania artykułów Wikipedii. Z czasem połączył fotografowanie, uzupełnianie Wikidanych, wywiady z ekspertami, porządkowanie danych i współrzędnych oraz współpracę wikipedystów, wykładowców, studentów i pracowników EC1. Wokół wspólnego zadania powstała sieć osób i działań. To ona łączy łódzkie spotkanie z wystąpieniem na konferencji.

Zobacz efekty EC1 Wiki

Hasła powstałe i rozwijane w EC1 Wiki Bibliografia projektu w Zotero Dokumentacja fotograficzna w Wikimedia Commons

Pracujesz w muzeum, bibliotece, archiwum lub na uczelni i chcesz udostępnić swoje zasoby w Wikipedii? Porozmawiajmy o współpracy.

Zapytaj o współpracę

Zaangażowani w projekt

EC1 Łódź - Miasto Kultury

Katedra Informatologii i Bibliologii, Wydział Filologiczny Uniwersytetu Łódzkiego

Pracownia BLOT

Stowarzyszenie Topografie (Miastograf.pl)

Społeczność Wikimedia

Czytaj także na blogu

25 lat polskiej Wikipedii. Co świętujemy?Wzlot 2026 w Łodzi: relacja z konferencji Wikimedia Od chaosu do struktury: OpenRefine w pracy z danymi Dlaczego warto dołączyć do społeczności Wikipedii

Źródła i materiały

Wpis powstał na podstawie relacji ze spotkania „Wikipedia and Friends!” oraz opisu wystąpienia Marty Moraczewskiej na konferencji Open Knowledge.

„Wikipedia and Friends!”: relacja z jubileuszowego spotkania w Łodzi. Opis wydarzenia, prezentowanych działań i efektów EC1 Wiki, ze zdjęciami wybranymi przez autorkę.
EC1 Wiki: strona projektu. Informacje o dokumentowaniu EC1 Łódź i jego otoczenia w projektach Wikimedia.
Artykuły powstałe i rozwijane w EC1 Wiki. Zestawienie haseł opracowanych w ramach projektu.
Bibliografia EC1 Wiki w Zotero. Publicznie dostępny zbiór materiałów źródłowych.
Materiały EC1 Łódź w Wikimedia Commons. Warunki wykorzystania podano na stronach poszczególnych plików.
„From Residency to Community”: opis wystąpienia Marty Moraczewskiej. Abstrakt prezentacji o współpracy EC1, Uniwersytetu Łódzkiego i Wikimedia.
Open Knowledge: program konferencji. Tematyka i harmonogram wydarzenia.

Wikipedysta-rezydent w EC1 Łódź

Marta Malina Moraczewska

Marta Malina Moraczewska jest animatorką projektów edukacyjnych w internecie, wikipedystką i specjalistką zajmującą się otwartą kulturą i udostępnianiem dziedzictwa w sieci. Od lat współpracuje z instytucjami kultury, muzeami i bibliotekami, łącząc Wikipedię, Wikimedia Commons, edukację i cyfrowe zasoby kultury. Stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2020, „Nawigator szkolny”).

Współtworzyła m.in. projekty „Faras w Wikipedii”, „Dzielimy się Łodzią”, „Etnografia Karpat” i „Cyfrowe dziedzictwo: Pamięć dla przyszłości”; w 2026 roku była wikirezydentką w EC1 Łódź - Miasto Kultury, gdzie prowadziła projekt EC1 Wiki.

Fot. Saper, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Artykuł Wikipedia na trzy metry. Otwarta wiedza w dawnej łódzkiej elektrowni pochodzi z serwisu Wikimedia Polska.

Wikimedia Polska na CEE Meeting 2026

Grzegorz Kopaczewski — Tue, 06 Oct 2026 10:58:55 +0000

Relacja · Wikimedia CEE Meeting 2026

Z Klużu-Napoki do Gdańska

W dniach 17-20 września w rumuńskim Klużu-Napoce, w gościnnych progach Uniwersytetu Babeșa-Bolyaia, odbyła się doroczna konferencja społeczności wikimedian regionu Europy Środkowo-Wschodniej z gościnnym udziałem reprezentantów krajów Azji Centralnej. Wikimedia Polska była reprezentowana przez cztery osoby z zespołu pracowniczego i zarządu.

Kiedy

17-20 września 2026

Gdzie

Kluż-Napoka, Rumunia

Nasza delegacja

4 osoby

Następny przystanek

Gdańsk 2027

Spotkanie regionu, tym razem w Rumunii

Wikimedia CEE Meeting to coroczne spotkanie społeczności Wikimedia z Europy Środkowo-Wschodniej. W tym roku Rumunia była gospodynią tego wydarzenia po raz pierwszy.

CEE Meeting to okazja, żeby organizacje i wolontariusze, którzy na co dzień pracują w swoich krajach, mogli porównać doświadczenia, pokazać swoje projekty i wspólnie zastanowić się, w którą stronę zmierza ruch Wikimedia.

Nasza delegacja

Prelekcja

Kasia Makowska

menedżerka ds. otwartej nauki

Kasia Makowska wystąpiła z prelekcją o działaniach naszego Stowarzyszenia w obszarze otwartej nauki i zapraszała uczestników wydarzenia na naszą konferencję do Katowic „Open Knowledge: Wikimedia & Research in the CEE Region”, którą organizujemy wspólnie z Uniwersytetem Śląskim i Wikimedia Ukraina.

Fot. Knovisuals, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Prelekcja

Grzegorz Kopaczewski

dyrektor Wikimedia Polska

Grzegorz Kopaczewski wystąpił z prelekcją o tym, jak prowadzić działania fundraisingowe przy niewielkim budżecie i ograniczonych zasobach osobowych.

Fot. Knovisuals, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Organizacja wydarzenia

Marek Lewandowski

Marek Lewandowski podglądał konferencję od strony organizacyjnej i zbierał wiedzę o wydarzeniu, żeby kolejna edycja, w 2027 roku, była równie udana. Przypominamy, że to Wikimedia Polska będzie organizatorem następnego CEE Meeting, a miastem gospodarzem będzie Gdańsk.

Dyskusje strategiczne

Tomasz Wszeborowski

Tomasz Wszeborowski uczestniczył w dyskusjach strategicznych dotyczących przyszłości ruchu wikimediów. Był to zdecydowanie dominujący temat rozmów, który poruszano dwiema ścieżkami. Jedna dotyczyła przyszłości projektów wikimediów wobec zmian technologicznych i rozwoju AI, druga ścieżka miała charakter organizacyjny – zastanawiano się, jak zmienić i wzmocnić globalne środowisko organizacji wikimediów.

Przyszłość ruchu w dwóch odsłonach

Ścieżka technologiczna

Projekty wikimediów wobec zmian technologicznych i rozwoju AI

Ścieżka organizacyjna

Jak zmienić i wzmocnić globalne środowisko organizacji wikimediów

Pytań i obaw było wiele, odpowiedzi również. Były wśród nich zarówno pesymistyczne scenariusze, jak i konstruktywne propozycje oraz optymistyczne zapowiedzi. Zachęcamy do przejrzenia materiałów konferencyjnych i prezentacji na tej stronie: meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_CEE_Meeting_2026/Programme

Prezentacje i materiały z konferencji →

Uczestnicy Wikimedia CEE Meeting 2026 w Klużu-Napoce

Fot. Knovisuals, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

A za rok zapraszamy do

Gdańska

30 września – 3 października 2027

CEE Meeting 2027 odbędzie się w dniach 30 września – 3 października 2027 roku.

Wyjazd naszej delegacji był możliwy dzięki dofinansowaniu.
Sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich PROO na lata 2018–2030.

Wolna wiedza potrzebuje wsparcia

Wspieraj Wikipedię

To, że jest za darmo, nie oznacza, że nic nie kosztuje.

Wesprzyj Wikipedię →

Artykuł Wikimedia Polska na CEE Meeting 2026 pochodzi z serwisu Wikimedia Polska.

Ankiety ewaluacyjne po wydarzeniach – czego uczy nas feedback uczestników?

Marek Lewandowski — Tue, 30 Jun 2026 16:29:23 +0000

Dlaczego po każdym z wydarzeń organizowanych przez Stowarzyszenie Wikimedia Polska jego uczestnicy dostają prośbę o wypełnienie ankiety ewaluacyjnej? Kto je czyta, jak interpretuję wykluczające się odpowiedzi i jak wyniki ankiet wpływają na kolejne wydarzenia – o tym przeczytasz w moim poniższym tekście napisanym z perspektywy organizatora wydarzeń.

Po co w ogóle wystawiać się na ocenę?

Ankiety ewaluacyjne są bardzo wygodnym narzędziem do badania satysfakcji i lepszego zrozumienia grupy docelowej. Przy dobrze zadanych pytaniach mogą być świetnym drogowskazem do tego, jak i co przygotować następnym razem.

Przyznam, że – szczególnie po pierwszych wydarzeniach organizowanych przeze mnie w Stowarzyszeniu – miałem wątpliwości co do zasadności wysłania ankiety. Myślałem bowiem, że poddaję swoją pracę w nowym środowisku ocenie, a im głębsze pytania zadawałem, tym bardziej przypominało to ekspozycję na samobiczowanie. Myślałem, że przecież nie mając doświadczenia ze społecznością wikimedian, na pewno nie przygotowuję pierwszego Źródłosłowiu w sposób, do którego zainteresowana grupa była dotąd przyzwyczajona.

Z czasem jednak zrozumiałem, że jest to całkiem sprytne – część decyzji związanych np. z wyborem miejsca następnego wydarzenia czy jego przebiegu można podeprzeć wprost wynikami ankiet, które da się łatwo przedstawić w formie tabel i opublikować, informując tym samym: takie jest Wasze życzenie. Zdejmuje to z pracowników Stowarzyszenia odpowiedzialność za wybory i wyklucza pokusę kierowania się własnymi preferencjami. Tak by było w świecie idealnym.

Czy jesteśmy zgodni?

Świat idealny nie jest. Społeczność wikimedian nie jest jednolitą grupą – nie wskazuje tych samych preferencji dotyczących terminu i lokalizacji naszych wydarzeń, przebiegu programu merytorycznego, ścieżek tematycznych czy czasu przeznaczonego na swobodne edytowanie.

Wszyscy chcielibyśmy wygodnie dojechać na miejsce wydarzenia komunikacją zbiorową i jednocześnie mieć w bezpośredniej bliskości hotelu dostęp do natury, ciszę i możliwość odpoczynku po całodniowym programie merytorycznym. Odpoczynek z kolei definiowany jest różnie – dla części z nas ważna jest możliwość spaceru w ciszy, dla części ważny jest dostęp do infrastruktury miejskiej – gastronomii, sklepu i miejsc rozrywki. Różne są też zdania dotyczące samego charakteru naszych zlotów – tego jak bardzo powinny być otwarte a w jakim stopniu wydarzenie ma mieć charakter roboczy, wewnętrzny, tematyczny lub specjalistyczny.

I choć część informacji zwrotnych, które otrzymujemy, wyklucza się, to środowisko wikimedian znane jest ze skrupulatności, szczegółowości i swobodnego wypowiadania się – te cechy widoczne są w ankietach i m.in. za nie bardzo cenimy każdy Wasz głos. A ile jest głosów?

60%

Po tegorocznym i zeszłorocznym Wzlocie na ankietę odpowiedziało ok. 60% uczestników wydarzenia

70%

Po czerwcowym Walnym wyborczym – ok. 70% uczestników

50%

Kopalnia wiedzy – 50%

To dobre statystyki, choć mogą być jeszcze lepsze!

Co robimy z informacją zwrotną?

Zwykle po wydarzeniu część zespołu pracująca nad nim ma refleksję związaną z charakterem wydarzenia oraz tym, jak wpisuje się ono w strategię Stowarzyszenia i plan roczny.

Podobnie na etapie planowania konferencji – każdorazowo przewija się temat strategii i planu, grupy docelowej i budżetu przewidzianego na organizację. Suma tych założeń daje odpowiedź w rozmiarze konferencji, programie merytorycznym, komunikowaniu o wydarzeniu, a także lokalizacji i dodatkowych atrakcjach.

Po części wydarzeń umawiamy w zespole pracowniczym spotkanie retrospektywne, podczas którego przekazujemy sobie głosy społeczności zasłyszane podczas konferencji. Wynikiem spotkania retrospektywnego jest wirtualna tablica z czterema sekcjami:

Co było dobre

Co było złe

Co wymaga zaniechania

Co wymaga kontynuacji

Przejrzysta jest ta część ankiet, w której zadajemy pytania z predefiniowaną odpowiedzią. Dużej uwagi z kolei wymagają te sekcje, w których wypowiadacie się swobodnym tekstem. Wyzwaniem jest ich analiza i wyłonienie z wypowiedzi:

sugestii dobrych praktyk,
sugestii usprawniających i ulepszających przebieg i atmosferę spotkań,
propozycji zaniechania nadmiaru czy praktyk, których nie oczekujecie.

Te sugestie są pomocne, jeśli spotykają się z założeniami danego wydarzenia wynikającymi ze strategii Stowarzyszenia i planu rocznego.

Staramy się też oddzielić od powyższych te wypowiedzi, które są wynikiem osobistych preferencji, a ich uwzględnienie nie wpłynie na dobro ogółu uczestników.

Jak wybieramy miejsce konferencji?

Wybierając miasto, sugerujemy się jego skomunikowaniem z innymi miejscami w kraju i różnorodnością – tym, aby miasta i region nie powtarzały się zbyt szybko.

Punktem wyjścia do wytypowania obiektów, w których możemy zorganizować konferencję, jest spełnienie naszych kryteriów. Są nimi:

założona maksymalna liczba uczestników – baza noclegowa i odpowiednio duże sale konferencyjne,
budżet, który w największej części pochłaniany jest przez usługi hotelowe – nie zapominamy jednak o dodatkowych kosztach, takich jak obsługa transmisji online, stypendia, koszty przejazdów czy dodatkowych atrakcji (wejścia do muzeów, przewodnicy itp.),
bliskość dworca kolejowego i możliwość komfortowego dotarcia komunikacją zbiorową,
przystosowanie obiektu do potrzeb osób ze specjalnymi potrzebami,
bliskość infrastruktury miejskiej i dodatkowych atrakcji,
wyposażenie sal konferencyjnych i stabilność łącza internetowego,
dodatkowe przestrzenie w hotelu służące integracji.

Po wytypowaniu kilku obiektów i przeanalizowaniu ofert odwiedzam je osobiście. Podczas spotkań zwracam uwagę na przestrzeń – rzeczywiste rozmiary, odległości, akustykę, a także na poziom obsługi. W porozumieniu z Dyrekcją wybieramy właściwe miejsce i wypracowujemy dogodne dla obu stron warunki, które uwzględniamy w umowie.

Ankiety będą się zmieniać

Być może zauważyliście różnicę ankiety ewaluacyjnej po tegorocznym Wzlocie względem lat poprzednich – zawarliśmy w niej pytania badawcze dotyczące komunikowania o Wzlocie, przekazywania sobie nawzajem informacji i tego, jakie działania przyciągnęłyby nowych uczestników.

Mam też pomysł, aby po niektórych wydarzeniach podzielić ankiety tak, aby dać możliwość wypowiedzenia się osobno Członkom stowarzyszenia i osobno uczestnikom wydarzenia.

Dlatego zachęcamy Was, abyście nadal tak entuzjastycznie reagowali na prośby związane z wypełnianiem ankiet po naszych wydarzeniach, za co już teraz dziękujemy.

Dajcie nam także znać, jeśli macie swoje pomysły, jak ulepszyć samą ankietę i co moglibyśmy przy jej użyciu badać.

Agnieszka Nowicka-Szopa

Koordynatorka ds. komunikacji i marketingu, Wikimedia Polska

Autorka odpowiada za publikację wpisu, opracowanie materiału graficznego.

Tekst i opracowanie graficzne: Agnieszka Nowicka-Szopa, Stowarzyszenie Wikimedia Polska · CC BY-SA 4.0

Artykuł Ankiety ewaluacyjne po wydarzeniach – czego uczy nas feedback uczestników? pochodzi z serwisu Wikimedia Polska.

Nowe władze Wikimedia Polska wybrane na kadencję 2026–2028

Agnieszka Nowicka-Szopa — Tue, 16 Jun 2026 17:16:02 +0000

W sobotę 13 czerwca 2026 roku, podczas Walnego Zebrania Członków towarzyszącego Zlotowi Członkowskiemu w Warszawie, społeczność Stowarzyszenia Wikimedia Polska wybrała nowy Zarząd, Komisję Rewizyjną oraz Sąd Koleżeński na kadencję 2026–2028.

Walne Zebranie udzieliło również absolutorium ustępującemu Zarządowi, Komisji Rewizyjnej oraz Sądowi Koleżeńskiemu za rok 2025, potwierdzając prawidłowe wypełnianie obowiązków przez władze Stowarzyszenia w minionym roku.

fot. Ptjackyll, Maria Weronika Kmoch / CC BY-SA 4.0

Zobacz pełną galerię na Wikimedia Commons

Zarząd

Zgodnie ze Statutem Stowarzyszenia Prezes wybierany jest przez Walne Zebranie w osobnym głosowaniu. Tomasz Wszeborowski kandydował na to stanowisko i został wybrany na kolejną kadencję. Do Zarządu zostali wybrani: Grzegorz Gogacz, Wojciech Tadeusz Mężyk, Marek Bukowski oraz Maria Weronika Kmoch. Funkcje wewnątrz Zarządu zostały rozdzielone na pierwszym posiedzeniu.

Prezes ZarząduTomasz WszeborowskiGdarin

Wiceprezeska i SekretarkaMaria Weronika KmochMaria Weronika Kmoch

Wiceprezes i SkarbnikMarek BukowskiMarcello002

Członek ZarząduGrzegorz GogaczCyfrowabiblioteka

Członek ZarząduWojciech Tadeusz MężykWTM

fot. Maria Weronika Kmoch / CC BY-SA 4.0

Komisja Rewizyjna

Komisja Rewizyjna jest organem kontrolnym Stowarzyszenia. Zgodnie ze Statutem wybierany jest pełen skład Komisji, która następnie ze swojego grona wyłania przewodniczącą lub przewodniczącego.

PrzewodniczącyMarcin Goździkiewiczmargoz

SekretarzLeszek DobrowolskiBonvol

CzłonekHenryk GrzybowskiKelvin

Sąd Koleżeński

Sąd Koleżeński rozpatruje sprawy dotyczące członków Stowarzyszenia. Podobnie jak Komisja Rewizyjna, Sąd wybierany jest w pełnym składzie, a przewodniczącą lub przewodniczącego wyłania ze swojego grona.

PrzewodniczącaMałgorzata WilkMaire

CzłonkiniMaria DrozdekGytha

CzłonekRobert Drózdrdrozd

fot. Rdrozd / CC BY-SA 4.0

fot. Rdrozd, Ptjackyll / CC BY-SA 4.0

Zobacz pełną galerię na Wikimedia Commons

Absolutorium za rok 2025

Walne Zebranie Członków udzieliło absolutorium ustępującemu Zarządowi, Komisji Rewizyjnej oraz Sądowi Koleżeńskiemu za rok 2025, potwierdzając prawidłowe wypełnianie obowiązków przez władze Stowarzyszenia w minionym roku.

Dziękujemy ustępującym członkom organów za zaangażowanie na rzecz misji Wikimedia. Nowo wybranym osobom życzymy owocnej kadencji 2026–2028.

Artykuł Nowe władze Wikimedia Polska wybrane na kadencję 2026–2028 pochodzi z serwisu Wikimedia Polska.

Wikipedia a sprawa bezpieczeństwa

Grzegorz Kopaczewski — Tue, 09 Jun 2026 13:54:31 +0000

Wikipedia jako infrastruktura krytyczna – bezpieczeństwo informacyjne w czasach dezinformacji

Bezpieczeństwo informacyjne Wikipedia 2026 ok. 8 min czytania

Po ponad dwóch dekadach mozolnej pracy nad procedurami współdziałania społeczności, mechanizmami weryfikowania i zatwierdzania informacji, po zmaganiach ze zorganizowanymi działaniami dezinformacyjnymi – Wikipedia stała się nie tylko ważną częścią infosfery, ale jednym z fundamentów jej bezpieczeństwa. W czasie wojny informacyjnej jest de facto częścią infrastruktury krytycznej.

Logo Wikipedii. Źródło: Wikimedia Commons, Nohat (concept), CC BY-SA 3.0

0+ milionów artykułów we wszystkich wersjach językowych

0+ języków, w których działa Wikipedia

0+ lat działania wolnej encyklopedii

Po 25 latach istnienia Wikipedia stała się czymś znacznie większym niż tylko internetową encyklopedią. Jest kilka powodów, dla których Wikipedia i jej projekty siostrzane mają kluczowe znaczenie dla naszego bezpieczeństwa informacyjnego.

Skala działań – zakres tematyczny i liczba edytorów

Celem Wikipedii jest zgromadzenie i udostępnienie sumy ludzkiej wiedzy. Tak postawiony cel definiuje ramę działań: musi ona być jak najszersza, dlatego Wikipedia operuje na poziomie uniwersalnym. Jest powszechna, wszechstronna, wspólna – jednocześnie narodowa i globalna. Tak ambitnego celu nie zrealizuje garstka osób.

Dlatego codziennie setki tysięcy ludzi na całym świecie, i tysiące w Polsce, pracują pro bono, żeby dostarczyć wiarygodną, rzetelną wiedzę milionom czytelników. Zaangażowanie tysięcy aktywnych wolontariuszy powoduje, że czytelnik otrzymuje zaktualizowane, zweryfikowane, zwięzłe informacje bez emocjonalnego i wartościującego przekazu. W odróżnieniu od projektów fact-checkingowych, nastawionych na pojedyncze wybrane informacje i gaszenie „pożaru dnia”, Wikipedia przez skalę, siłę i sposób działania jest nastawiona zarówno na teraz, jak i na przyszłość. Z każdą minutą nadbudowuje gmach wiedzy, do którego codziennie zaglądają miliony w milionach spraw.

Wikipedia i bezpieczeństwo informacyjne – wartość symbolu

Siła marki Wikipedii powoduje, że jest ona ważnym źródłem wiedzy dla kluczowych grup odbiorców. Wikipedyści i wikipedystki ciągłym ulepszaniem projektu, poświęceniem i społecznikowskim nastawieniem wspięli się na bardzo wysoki poziom społecznego zaufania. Dzięki temu dostarczają wiedzę i informacje nie tylko czytelnikom indywidualnym, ale i mediom. W tym medium, które być może będzie dominującym kanałem komunikacyjnym przyszłości – czyli technologii AI.

Różne siły próbują oddziaływać na przekaz podawany przez modele językowe (LLM). Najprościej radzą sobie z tym właściciele firm oferujących usługi modeli LLM. Jak łatwo przesunąć suwak sentymentu w takim kanale informacji, udowadnia sprawa Groka i przestawienie jego narracji przez inżynierów (lub właściciela) na skrajne poglądy. Prosta sprawa: przesuwamy suwak i oto narrator, który sprawiał wrażenie rozsądnego rozmówcy, po chwili deklaruje się jako MechaHitler, obraża ludzi i wzywa do rozwiązania problemów metodami z III Rzeszy. Tu zmiana narracji była radykalna, dlatego łatwa do zauważenia. Co jednak w przypadku, gdy bardziej rozsądny właściciel/operator LLM-a będzie stopniowo, subtelnie zmieniał położenie suwaka sentymentu? Czy po pięciu-dziesięciu latach zauważymy, że większość użytkowników mówi językiem i poglądami właściciela usługi? Czy tak wsiąkniemy w treści tego języka, że uznamy je za oczywiste?

Warto wiedzieć Drugi sposób oddziaływania na LLM-y to sączenie im treści, które wpłyną na jego przekaz. Polega to na tworzeniu setek tysięcy, milionów artykułów, stron www, publikacji, w których udając bezstronność subtelnie wykładamy jeden punkt widzenia. Wymaga to ogromnych nakładów finansowych, technologicznych, ludzkich i oczywiście czasu. Potrzeba zaangażowania tysięcy pracowników, żołnierskiej dyscypliny i żelaznej kontroli. Na taką formę działania mogą sobie pozwolić nieliczni gracze. Wiemy, że taką metodę stosuje państwo rosyjskie.

Dawny budynek Agencji Badań Internetowych, nazywany rosyjską fabryką trolli, przy ulicy Sawuszkina w Sankt Petersburgu w Rosji. Źródło: Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Wikipedia wpływa na LLM-y na podobnej zasadzie – poprzez miliony artykułów. Ale jakże odmienny jest punkt wyjścia, cel i metody działania. Wikipedyści to społeczność zróżnicowana pod każdym względem – politycznym, klasowym, narodowym, płciowym, zawodowym – a nie dobrani przez tajne służby kandydaci o „właściwych poglądach”.

Wikipedyści dążą do przekazania sumy ludzkiej wiedzy. Celem nie jest przekonywanie czytelników do danych poglądów. To nie służbiści jednego reżimu, którym płaci się za celowe wprowadzanie w błąd, ale pracujący pro bono i wspólnie ludzie, którzy kierują się zasadą konsensusu i neutralności. Ich praca jest zorganizowana w transparentny proces. Każdy może sprawdzić, co i kiedy dany Wikipedysta zrobił, kogo poprawił, kto poprawił jego, na jakie źródła się powołał. Ba! Każdy może sam zacząć edytować i poprawiać innych. To sprawia, że Wikipedia jest nie tylko jednym z zaufanych źródeł, ale jest niezbędna dla wiarygodności informacji przekazywanej przez nowe media. Infosfera przyszłości będzie bezpieczniejsza z Wikipedią.

Serwerownia Wikimedia Foundation. Źródło: Wikimedia Commons, Victorgrigas, CC BY-SA 3.0

Niezależność od mechanizmów rynkowych

Wikipedia działa na zasadach non-profit. Nie zabiega o interes akcjonariuszy, bo nie ma akcjonariuszy. Jest wolna od reklam – jednym słowem niezależna od nacisku ekonomicznego. Rzecz jasna utrzymanie modelu działania i infrastruktury kosztuje, i to sporo, ale hojne serca darczyńców są dowodem na to, że nie tylko tak się da, ale właśnie tak należy to robić. Darczyńcy nie uzależniają wpłat od właściwego politycznie przekazu, a czytelnicy mają pewność, że nie są profilowani i ich uwagą nie steruje algorytm, który chce im coś sprzedać.

Wikipedia jest wolna od kaprysów i poglądów właściciela, nacisków politycznych i ekonomicznych. I taka właśnie powinna być infrastruktura wiedzy – i każda inna infrastruktura. To warunek bezpieczeństwa i jej sprawnego działania.

Doświadczenie w walce z dezinformacją

Neutralność, różnorodność, konsensus oraz źródła, źródła, źródła. Wartości i mechanizmy, które kierują aktywnością społeczności Wikipedii, czynią ją kluczowym graczem w walce z dezinformacją.

Podstawą informacji są źródła. Bez powołania na źródło nie umieścimy w Wikipedii żadnej nowej informacji. Wiarygodność i rzetelność źródła jest przedmiotem ciągłych rozmów i dyskusji. W ocenie wiarygodności pomaga fakt dużego zróżnicowania społeczności. Różne doświadczenia i odmienne poglądy pozwalają spojrzeć na sprawę z wielu punktów widzenia. Zasada konsensusu powoduje, że te różne osoby, aby wykonać swoją misję, powinny razem podjąć wysiłek na rzecz sformułowania przekazu w sposób maksymalnie zbliżony do obecnego stanu wiedzy, a jednocześnie, zgodnie z zasadą neutralności, powinien być to przekaz wolny od wartościowania, opinii i twórczości własnej.

Neutralność, dążenie do konsensusu, różnorodność oraz powołanie na źródła to nie tylko wartości i mechanizmy – to warunki działania projektu i w projekcie. I to te warunki powodują, że Wikipedyści jako pierwsza duża cyfrowa społeczność podjęli walkę z dezinformacją, wykształcili metody tej walki i umiejętnie je zastosowali. Ich wieloletnie doświadczenie na tym polu jest niezwykle cennym zasobem w czasach informacyjnych wojen.

Wikipedia daje bezpieczeństwo temu, co kruche – pamięci i tożsamości

Powszechność internetowej encyklopedii, jej popularność i zaufanie, jakie otrzymuje od czytelników, sprawiły, że Wikipedia stała się bezpiecznym miejscem dla tego, co małe, zagrożone zniszczeniem lub zapomnieniem. Wikipedia to ogromne zasoby wiedzy o lokalnych zwyczajach i historii małych społeczności. Dzięki łatwemu dostępowi do informacji o tym dziedzictwie podtrzymanie jego żywotności jest łatwiejsze.

Wikipedyści przeczesywali biblioteki i archiwa w poszukiwaniu niskonakładowych pism etnograficznych, historycznych, czytali niszowe publikacje i przekazywali zawartą tam wiedzę wszystkim chętnym. Teraz ta wiedza jest na wyciągnięcie ręki, dla każdego. Niematerialne dziedzictwo i lokalna historia są bezpieczniejsze. Podobnie ma się rzecz z małymi językami. Dla wielu z nich Wikipedia stanowi kluczową część korpusu. To także dzięki Wikipedii ciągle żyją.

Wreszcie środowisko wiki oferuje dodatkowe, darmowe zabezpieczenie zasobów instytucji, które nie mają środków na rozbudowę serwerów. Małe muzea i instytuty są w posiadaniu tysięcy zdjęć, przedmiotów, dzieł sztuki, których cyfrowe kopie mogą i dla bezpieczeństwa powinny znaleźć się w publicznie dostępnej cyfrowej przestrzeni.

Wawrzyńcowe Hudy to unikalny obrzęd ludowy, który łączy w sobie elementy religijne, kulturowe i społeczne. Tradycja kultywowana jest nadal w Ujsołach i okolicznych miejscowościach na Żywiecczyźnie. To widowiskowe wydarzenie, związane z kultem św. Wawrzyńca, polegające na paleniu ogromnych konstrukcji zwanych hudami. Zdjęcie załadowane na Wikimedia Commons w ramach projektu Śląskie Digitarium. Źródło: Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Suwerenność informacyjna

Działania dezinformacyjne osiągnęły wysoki poziom organizacyjny, charakteryzują się świetnym rozpoznaniem socjotechnicznym, są zaawansowane technologicznie i z łatwością pokonują bariery granic państwowych i językowych. W państwie demokratycznym, w modelu społeczeństwa otwartego, odpowiedź na takie działania powinna mieścić się w ramach tegoż modelu. Powielenie rozwiązań z państwa, które jest organizatorem działań dezinformacyjnych – czyli przejęcie totalnej kontroli nad infosferą, wprowadzenie cenzury i scentralizowanie całości przekazu – byłoby porażką państwa demokratycznego.

Dlatego tak ważna jest rola świadomych, aktywnych i pluralistycznych społeczności cyfrowych. Lokalne społeczności Wikipedii, w tym polska, są kluczowym graczem, bo rozumieją lokalność. Są odporne na wpływy zewnętrzne dzięki swojej liczebności, różnorodności i zasadom postępowania. Są świadome roli, jaką pełnią w społeczeństwie. Nie podlegają szefowi redakcji ani lokalnie, ani globalnie. Z tych samych przyczyn Wikipedia jest zwalczana w państwach autorytarnych i totalitarnych – model działania Wikipedii nie mieści się w zasadach działania tych państw. Zachowanie liczebności i różnorodności społeczności wikipedystów jest kluczem do wzmocnienia suwerenności informacyjnej.

Wspólnota i więź

Ostatecznym celem działań dezinformacyjnych jest doprowadzenie do zerwania więzi społecznych w atakowanej społeczności, wzmocnienie polaryzacji i obniżenie społecznego poziomu zaufania. Wszyscy kłamią, nie ufaj nikomu, nie współpracuj. Jesteś tylko ty i twoja rodzina, nie bądź frajerem, inni chcą cię okłamać i okraść.

Model Wikipedii jest dokładnie odwrotny Współpraca, zaufanie, zakładanie dobrej woli, życzliwość, zaangażowanie na rzecz społeczeństwa bez oczekiwania zapłaty. Budowanie więzi, nie ich zrywanie. Jednoczenie wokół celu i zadań, nie polaryzowanie. Istnienie społeczności Wikipedii i jej codzienna aktywność to śmiała i skuteczna odpowiedź na potężne wysiłki w celu siania niezgody między nami.

Linki z tekstu

Grok (chatbot) – Wikipedia EN

Artykuł o chatbocie Grok i kontrowersyjnej zmianie jego narracji przez inżynierów xAI

Pravda network – Wikipedia EN

Sieć rosyjskich portali dezinformacyjnych sączących treści do modeli językowych

Infosfera przyszłości będzie bezpieczniejsza z Wikipedią. Możesz być jej częścią – każda edycja ma znaczenie.

Zacznij edytować Wikipedię →

dezinformacja wolna wiedza bezpieczeństwo informacyjne Wikipedia AI i LLM suwerenność cyfrowa

Agnieszka Nowicka-Szopa

Koordynatorka ds. komunikacji i marketingu, Wikimedia Polska

Autorka odpowiada za publikację wpisu, opracowanie materiału graficznego oraz całościowe przygotowanie redakcyjne artykułu.

Artykuł Wikipedia a sprawa bezpieczeństwa pochodzi z serwisu Wikimedia Polska.